"Kendinizi Tanıyın ve Davranışlarınızı Kontrol Edin" Kitabı

Başkalarını davranışlarına göre yargılarken, kendi davranışlarımızı görmezden gelebiliriz. Onları eleştirip kınarken, eleştiriye kapalı olabilir ve kendi kusurlarımızı inkar edebiliriz. Bu acı çelişki, en yakınlarımızla, çocuklarımızla, eşlerimizle, iş arkadaşlarımızla ve hatta yol arkadaşlarımız olan dostlarımızla olan ilişkilerimizde birçok anlaşmazlığın ve kopukluğun kaynağı olabilir.

Değişim Yolculuğuna Başlamak

Peki değişim yolculuğuna nasıl başlayacağız? Özümüzün derinliklerine nasıl ineceğiz, davranışlarımızın gerçekliğini nasıl idrak edeceğiz, motivasyonlarını nasıl anlayacağız, onları nasıl kontrol edeceğiz ve doğru yaşam yöntemiyle nasıl uyumlu hale getireceğiz?

Mesele, eylemlerimizin farkında olmaktan geçer. Bir eylemin farkında olmak, onu sadece yapmak değil, ne olduğunu anlamak, üzerinde düşünmek ve onunla doğru bir şekilde başa çıkmaktır. Eylemlerimizin ve sözlerimizin ardında yatanı idrak etmeli, var olan her şeyin ardındaki hikmeti görmeli ve her deneyimden ders çıkarmalıyız. Yüce Allah'ın şu sözünü hatırlamalıyız:

"Şüphesiz bunda basiret sahipleri için bir ibret vardır." Âl-i İmrân Suresi: 13

Gaflet karanlığından uzaklaşmaya çalışalım ve kendimizi bilinç ve uyanıklık mertebelerine yükseltelim. Kendimizi ve başkalarını daha iyi anlayalım, geçmişimizden ders alarak bugünümüzü yaşayalım ve iman ve umutla dolu aydınlık bir geleceğe bakalım.

Erdemli bir Hayat İçin Özellikler

Eğer dürüst, az zararlı, çok hayırlı bir yaşam sürmek istiyorsanız, aşağıdaki erdemleri geliştirmeye ve nefsi arındırmaya yönelmelisiniz. Bu özellikler, kalbinizi temiz tutmanın ve davranışlarınızı kontrol etmenin anahtarlarıdır:

• Dürüstlük ve Doğruluk: Sözde ve işte doğruluk. Az konuşan, çok çalışan, az hata yapan olabilmek.
• İyilik ve Vefa: İyiliksever ve vefalı olmak, dostluğu ve ahdi gözetmek.
• Vakar ve Sabır: Vakur, ağırbaşlı ve sabırlı olmak; zorluklar karşısında metanet göstermek.
• Şükür ve Rıza: Şükreden ve Allah'ın verdiğine razı olan bir kalp taşımak.
• İffet ve Şefkat: İffetli davranmak, kimseye lanet etmemek, sövmemek ve şefkatli olmak.
• Dilden Korunma: Dedikodu yapmamak, gıybet etmemek, kimseyi çekiştirmemek.
• Sakinlik ve Huzur: Aceleci olmamak, kin beslememek, cimri olmamak, kıskanç olmamak.
• Sevgi ve Öfke: Güler yüzlü, Allah için seven ve Allah için nefret eden, Allah için razı olan ve Allah için öfkelenen biri olmak.

Özümüzün derinliklerine dalalım, benliğimizin gerçekliğini idrak edelim ve davranışlarımızı en güzel şekilde şekillendirelim. İşte bu bilinçli uyanışa başlamak için birkaç pratik tavsiye:

• Gözlemci Olun.
  Gün içinde sizi sinirlendiren veya neşelendiren üç içsel tepkinizi not alın. Sadece tepkiyi değil, ona yol açan nedeni de yazın.
• Niyetinizi Sorgulayın.
  Yaptığınız büyük veya küçük bir eylemin ardındaki "neden"i (motivasyonu) kendinize sorun. Niyetinizi kağıda dökerek berraklaştırın.
• Ders Çıkarın.
  Son yaşadığınız bir anlaşmazlık veya hatayı düşünün. Âl-i İmrân: 13'te belirtildiği gibi, bu deneyimde sizin için hangi ibretin saklı olduğunu bulun.
• Kendinizi Teşvik Edin.
  Yukarıdaki erdemler listesinden bugün en çok ihtiyacınız olan üç tanesini seçin ve bu erdemleri geliştirmek için somut bir adım planlayın.
• Gafletten Uzaklaşın.
  Günlük rutininizde sizi bilinçsizliğe iten (örneğin aşırı sosyal medya kullanımı gibi) bir alışkanlığı belirleyin ve onun yerine 20 dakikalık bilinçli bir aktivite (tefekkür, Kur'an okuma, yürüyüş) koyun.

Unutmayın ki gerçek mutluluk, kalplerin temizliğinden ve ruhların saflığından kaynaklanır. Tüm hayır, kalbin temizliğinde ve gönlün selametindedir.